Azərbaycanda Gizli İçerik İndekslənməsi Problemi
E-ticarət saytlarında müştəri hesab sahəsi yalnız qeydiyyatdan keçmiş ziyarətçilərə açılmalıdır. Ancaq Azərbaycanda kiçik şirkətlərin saytlarını kravl edərkən Google bot bu bölmələri indeksləyir, əbəs yerdən ön sayfada görünərir. Nəticədə:
- Düzgün səhifə yerinə '/dashboard', '/account' kimi URL-lər Google Axtarışında çıxır
- Müştəri şərəfsizləsə, onun profil səhifəsi başqasının axtarışında ola bilər
- Gizli qiymət, inventar və ya iç məzmun rəqibə sızmış olunsun
1. Robots.txt ilə Gizli Bölmələri Bloklamaq
Robots.txt ən sadə həll. Google bot-a açıq şəkildə 'bu bölmələri kravl etmə' deyərsən:
Disallow: /dashboard
Disallow: /account
Disallow: /my-orders
Lakin diqqət — bu GitHub kimi saytlarda istifadə olunmur, çünki robots.txt təlimat verən, əməl etdirən qanun deyil. Digər axtarış botları bunu əhəmiyyətsiz sayar.
2. Noindex Metadata: Səlahiyyətli Həll
Həqiqi qoruma üçün login səhifəsinə meta robots='noindex' əlavə edin:
<meta name='robots' content='noindex,follow' />
Bu Google-a 'bu səhifə axtarış nəticələrində görünməməli' demək. Əvvəl kravl edir (qeyd edilir), sonra indeks-dən çıxarır. Təcrübən 2-3 həftə çəkir.
3. HTTP Status Kodu 401/403: Məcburi Yönləndirmə
Ən güclü yol — login lazım olan səhifəyə 401 Unauthorized və ya 403 Forbidden HTTP cavab. Google bot bu səhifəni indeksləyib çıxarır:
- 401: Kimlik doğrulanma gərəkdir (login gərəkdir)
- 403: Rədd edilib (səhifəyə istifadəçi daxil ola bilməz)
Azərbaycanda PHP/Node.js istifadəçiləri tez həyata keçirə bilər.
4. Google Search Console Rəvayətlərini Monitorinq
Tətbiq etdikdən sonra Google Search Console ('Səhifə indeksi' bölməsi) açın. Gizli səhifələr vaxt keçdikcə 'indeksləmə nümayəndəsinə qadağan edildi' kimi işarələnər. Əgər hələ də görünürsə, URL-ni manual olaraq istisnaları siyahısında əlavə edin.
5. E-ticarətə Xüsusi Praktika: Parametrlik Filtrlər
E-ticarət saytlarında '/products?user=123&sort=price' kimi URL-lər bot-a çox oxşar görünür. Hər müştəriyə ayrı versiya indeksləyir. Bunu azaltmaq üçün:
- Google Search Console → 'URL parametrləri' → əhəmiyyətsiz parametrləri seçin
- Canonical URL istifadə edin: <link rel='canonical' href='...' />
Xülasə: Azərbaycanda Gizli Məzmun Qoruma Səviyyələri
Gizli məzmunu qoruma müvəffəqiyyət dərəcəsi aşağıdakı kimi:
- Robots.txt: Ən sadə, lakin bot-un istisnaı yalnız 'mehriban' bot-lara işləyir. İkinci dərəcə qoruma.
- Noindex Metadata: Google Search Console-da aktiv monitorinq ilə, 2-3 həftədə öz işini göstərir. Çox istifadə olunur.
- 401/403 HTTP Kodu: Ən güclü, bot-a dərhal söyləyir ki 'bu səhifə daxil olmaq mümkün deyil'.
Azərbaycanda e-ticarət şirkətləri adətən birinci və ikinci kombinasiyasından faydalanır. Böyük şirkətlərdə, bank sistemində və ya gizli iş məlumatını olan dövrədə üçüncü variantı seçirlər.
